Preventie van vallende voorwerpen

Gevaren bij werken op hoogte

Bij werken op hoogte kijken we naar de risico’s van vallende personen en van vallende voorwerpen. Een val van een persoon loopt meestal rampzalig af, maar is goed te voorkomen zodra een bedrijf zich daar echt aan committeert. Vallende voorwerpen komen veel vaker voor, maar een veel kleiner deel daarvan leidt tot overlijden of ernstig letsel. Valt het voorwerp zonder schade op het dek terwijl er niemand onder staat, dan noemen we onszelf gelukkig.  Af en toe richt een vallend voorwerp grote schade aan, en dan wordt het vaak afgedaan als een noodlottig toeval. Maar de mensen beneden, in de line of fire, weten dat er talloze vergelijkbare incidenten aan voorafgingen die nooit zijn gemeld. Het probleem is veel complexer en vraagt om een stevige inzet van de leiding van het bedrijf.

Vallende voorwerpen in de boorindustrie

In sommige bedrijfstakken komen vallende voorwerpen bijzonder vaak voor. In de olie- en gasboorindustrie vergroot een combinatie van factoren de kans dat er iets valt en dat personeel gewond raakt: werken op hoogte in een kleine ruimte met een grote ploeg, een stalen constructie, corrosie door zeewater en trillingen van machines. Ruim twintig jaar geleden sloeg het idee dat vallende voorwerpen een aanvaardbaar en onvermijdelijk risico waren om in het besef dat deze incidenten te voorkomen zijn en voorkomen moeten worden.  In het Verenigd Koninkrijk werd een werkgroep opgericht van grote energiemaatschappijen en dienstverlenende bedrijven om het probleem aan te pakken: het dropped object prevention scheme (DROPS). De Aziatische afdeling van deze werkgroep is in 2009 opgericht.

Betrouwbare bevestiging

We hebben het inzicht in en de betrouwbaarheid van het bevestigen van voorwerpen op hoogte vergroot en verschillende secundaire bevestigingsmethoden ontwikkeld, voor het geval de primaire methode bezwijkt door de hierboven genoemde oorzaken. Betrouwbare bevestiging (Reliable Securing) is uitgegroeid tot hét handboek voor de preventie van vallende voorwerpen in de olie- en gasindustrie, is in verschillende talen vertaald en is inmiddels ook overgenomen door de windenergiesector.

DROPS Calculator

In plaats van onszelf gelukkig te prijzen als er niemand gewond raakte, zijn we elk vallend voorwerp serieus gaan nemen en hebben we het registreren en onderzoeken ervan verplicht gesteld. Een van de hulpmiddelen om de potentiële ernst van vallende voorwerpen te bepalen is de DROPS Calculator, die laat zien wat er had kunnen gebeuren als er iemand recht onder het vallende voorwerp had gestaan.

Hazard hunts

We zijn de housekeeping gaan verbeteren en voeren regelmatig hazard hunts uit — gerichte zoektochten naar gevaren — om alles wat niet op hoogte hoort en tot vallende voorwerpen kan leiden daar weg te halen.

DROPS-inspecties

We hebben een systematische aanpak neergezet van interne en externe inspectieprogramma’s, inclusief fotoboeken voor het gebruik ervan, die uiteindelijk zijn gedigitaliseerd en nu vooral op industriële tablets worden ingevuld. Inspectie van lading in de hele toeleveringsketen werd verplicht om vallende voorwerpen tijdens hijswerkzaamheden te voorkomen.

Gereedschap voor werken op hoogte

Om te voorkomen dat gereedschap valt — goed voor ongeveer 15% van alle incidenten — is er een technische oplossing ontwikkeld: alle gereedschappen kregen ergonomische bevestigingspunten voor gereedschapskoorden, en losse onderdelen zoals doppen van ratelsleutels en hamerkoppen werden zo geborgd dat ook zij geen vallend voorwerp worden. Gereedschap afbinden met een stuk touw en tape is onbetrouwbaar en geldt in deze sector inmiddels als onaanvaardbaar.

Beheer van rode zones

De hierboven genoemde werkwijzen hebben het aantal vallende voorwerpen in onze sector sterk teruggebracht, en sommige bedrijven melden dat zij jarenlang geen enkel incident hebben gehad. Dat is een prestatie van formaat, maar incidenten komen nog steeds voor. Omdat we aanvaarden dat vallende voorwerpen misschien nooit volledig te elimineren zijn, richten we ons ook op het verkleinen van de waarschijnlijkheid dat iemand geraakt wordt. Zie voor meer informatie de Recommended Guidelines for use of Restricted Access Areas (Red Zones), over gebieden met toegangsrestrictie (rode zones)

Recommended Practice voor preventie van vallende voorwerpen

Grote energiemaatschappijen zijn de hierboven genoemde recommended practices als verplichte contractuele voorwaarde gaan opnemen voor hun hele toeleveringsketen. Hun verwachtingen staan in de recommended practice guidance: de basisvereisten en de minimaal aanbevolen werkwijzen voor preventie van vallende voorwerpen, die in het bestaande veiligheidsbeheerssysteem van een bedrijf kunnen worden opgenomen. Met een uitgebreide checklist auditen zij hun belangrijkste leveranciers regelmatig op naleving, en zij verwachten dat die hetzelfde doen bij hun eigen aannemers, zodat de hele keten is afgedekt.

DROPS-webinars en YouTube-opnames

De samenwerking vond vooral plaats tijdens DROPS-forums, die in hotels werden gehouden en werden bezocht door HSE-professionals uit de hele sector. Zo ging het ook bij het DROPS Asia chapter, dat tussen 2009 en 2016 forums hield in Singapore, Maleisië, Brunei, Vietnam, China en Australië. Omdat de deelnemers geografisch zo verspreid zitten, is het Asia chapter zijn forums gaan houden op webinarplatforms zoals Zoom en neemt het ze op voor zijn YouTube-kanaal. Op afstand samenwerken en vergaderen was bij ons al de normale gang van zaken voordat Covid-19 uitbrak.

Actuele aandachtspunten zijn onder meer: digitale hulpmiddelen inzetten om het beleid rond rode zones te handhaven, de kwaliteit van interne en externe inspecties verhogen, beter plannen zodat er minder hijsbewegingen nodig zijn, en het bewustzijn en de competentie van het personeel vergroten.

Als er een vallend voorwerp optreedt, is dat meestal het gevolg van het falen van een combinatie van de hierboven genoemde best practices. Vaak ligt de oorzaak in een gebrek aan competentie, of aan besef van het gevaar, bij de betrokken medewerkers.

DROPS Forum VR

Om het bewustzijn rond vallende voorwerpen verder te vergroten en een nieuwe generatie werkenden te inspireren, is het DROPS Asia chapter een virtual reality-toepassing gaan ontwikkelen voor training en samenwerking: DROPS Forum (VR). Met een virtual reality-bril, een mobiele telefoon of een computer stappen professionals via een avatar een virtuele omgeving binnen. Daar ontmoeten en spreken zij vakgenoten en leren zij van elkaar, net als tijdens de fysieke bijeenkomsten die we vroeger hielden. Het is toegankelijker en belast het milieu veel minder, omdat er niet gereisd hoeft te worden om erbij te zijn.

In 3D-omgevingen die aan computerspellen doen denken, kunnen cursisten zich de onderwerpen uit dit artikel eigen maken. Dat kan onder begeleiding van een ervaren instructeur op afstand, of op elk gewenst moment in hun eigen tempo. Wilt u de bètademo proberen, ga dan naar www.dropsvr.org

Virtual reality-training

Virtual reality is al sinds de jaren zeventig “het volgende dat eraan komt”, maar werd pas technisch haalbaar met de komst van de Oculus Rift in 2012. Door enorme investeringen van Facebook en een reeks andere bedrijven is de technologie sindsdien snel volwassen geworden. Doordat er goedkope maar hoogwaardige hardware beschikbaar kwam, groeit het gebruik wereldwijd sinds 2018 exponentieel. De lockdowns rond Covid-19 hebben de belangstelling verder aangewakkerd. Het gebruik ligt nu “nog maar” in de tientallen miljoenen, maar in combinatie met augmented reality wordt verwacht dat het binnen tien jaar het volgende computerplatform wordt, in het spoor van de mobiele telefoon en de pc. Alle grote techbedrijven, waaronder Amazon, Microsoft, HP en Facebook, steken miljarden in R&D voor VR en AR.

Die investeringen zijn niet alleen bedoeld om een deel te veroveren van de gamemarkt die de ontwikkeling van de oorspronkelijke Oculus Rift in gang zette; er zijn inmiddels veel toepassingen ontwikkeld voor zakelijk gebruik